ماتئی ویسنی یک ،که سال هاست داره نمایشنامه هاش را به زبان فرانسوی می نویسه،در واقع متولد رومانی در سال 1956 هست،ولی نوشته هاش تو رومانی ممنوع هستن.

ویسنی یک نمایشنامه های زیادی نوشته :دستنویس های قلابی،نان در جیب،تاتر تیکه شده یا مرد زباله ای،اسب ها کنار پنجره،آخرین گودو،نامه ای به درخت ها و پرندگان،چطور می توانم یک پرنده بشوم وسه شب با مادوکس،که این آخری هم به فارسی ترجمه شده.

شخصیت های  نمایشنامه ی داستان خرس های پاندا،یه زن و یه مرد هستند که نه شب،طبق توافق طرفین،قراره با هم باشن، این نمایشنامه تا حالا به زبان های مختلف ترجمه شده و جایزه های زیادی هم گرفته،مثل جایزه ی بزرگ اس.آ.سی.دی و بومارشه.

من از شب دومش خیلی خوشم میاد یه قسمت هاییش را می نویسم:

{در سایه روشن.شاید پس از معاشقه.پشت به پشت هم روی زمین نشسته اند و سر هایشان را به هم تکیه داده اند.زن انگور می خورد.مرد سیگاری خاموش بر لب دارد و فندکی در دست.}

زن: بگو آ.

مرد: آ.

زن: مهربون تر، آ.

مرد: آ.

زن: آهسته تر، آ.

مرد: آ.

زن: من یه آی لطیف تر می خوام.

مرد: آ.

زن: با صدای بلند اما لطیف، آ.

مرد: آ.

زن: بگو آ ،یه جوری انگار می خوای بهم بگی دوستم داری.

مرد: آ.

زن: بگو آ ،یه جوری انگار می خوای بهم بگی هرگز فراموشم نمی کنی.

مرد: آ.

زن: بگو آ ،یه جوری انگار می خوای بهم بگی خوشگلم.

مرد: آ.

زن: بگو آ ،یه جوری انگار می خوای بهم بگی برام می میری.

مرد: آ.

زن: بگو آ ،یه جوری انگار می خوای بهم بگی بمون.

مرد: آ.

زن: بگو آ ،یه جوری انگار می خوای بهم بگی لباسات را در آر.

مرد: آ.

مرد: ...

زن: یه بار دیگه.

مرد: ...

زن: بگو آ ،یه جوری انگار می خوای ازم بپرسی چرا دیر اومدی.

مرد: آ.

زن: بگو آ ،مثل اینکه می خوای بهم بگی سلام.

مرد: آ.

زن: بگو آ ،مثل اینکه می خوای بهم بگی خداحافظ.

مرد: آ.

زن: بگو آ ،مثل اینکه می خوای بهم بگی دیگه هیچ وقت نمی خوای من رو ببینی.

مرد: آ.

زن: نه،این جوری نه.

مرد: آ.

زن: ببین اگه به حرفم گوش ندی،دیگه بازی نمی کنم.

مرد: آ...

زن: پس بگو آ ،یه جوری که انگارمیخوای بهم بگی دیگه هیچ وقت نمی خوای من رو ببینی.

مرد: آ.

........

نطفه ی فریاد در سکوت بسته می شود.

مرگ،فرصت نداد آرزوهای بیشتری به گور ببرم.

سایه ی چهار نژاد ،یک رنگ است.

خطوط موازی در آغوش هم جان سپردند.

برای مردن،تا آخرین روز فرصت داریم.

یک عمر(!)به زندگی مدیونم.

خط استوا از قلبم می گذرد.

درخت در پائیز "استریپ  تیز" می کند.

سپیده دمان ،خورشیدبا داس مه نو، ستارگان را درو می کند.

وای به روزی که سگ گله هار شود.

کاغذی را که سفید است،به دلخواه خودم می خوانم.

روی پل صراط پوست موز انداختم....(مرحوم پرویز شاپور)

شاملو برای کار عجیب و هنرمندانه ی پرویز شاپور،اسمی عجیب گذاشت و در همان روزها کسانی که غم زبان فارسی را می خوردند،از این کلمه ی مرکب نیمه فارسی و نیمه فرنگی جاخوردند.اما کلمه جای خود را باز کرد و "کاریکلماتور" به فرهنگ لغات فارسی اضافه شد.(مرحوم کیومرث صابری)

  این جمله شما را یاد چی میندازه؟"ناتانائیل!ای کاش اهمیت در نگاه تو باشد،نه در آن چیزی که به آن می نگری!"منو که برد به سال های دور-به نیمکت های مدرسه-به کتاب فارسی!

مائده های زمینی را که می خوندم به اعجاز و جذابیت لغات به غایت پر از ایجاز آندره ژید پی بردم!اون قدر قشنگ هر چی را توصیف می کنه،که تا کتاب را تموم نکردم ،دلم نیومد بذارمش زمین!

ناتانائیل!آرزو مکن خدا را در جایی جز همه جا بیابی!هر مخلوقی ،نشانی از خداست و هیچ مخلوقی او را هویدا نمی سازد...

برای من "خواندن"اینکه شن های ساحل نرم است کافی نیست،می خواهم پای برهنه ام این نرمی را حس کند.معرفتی که قبل از آن احساسی نباشد برای من بیهوده است.اطمینان هست که آدمی هرگز کاری را انجام نمی دهد،مگر آن که به فهم آن قادر باشد.درک کردن همان احساس قدرت به عمل است،"هر چه بیش تر انسانیت را به عهده گرفتن"،عنوان خوبی است....(از متن کتاب)

چند لحظه ی آفتابی در زندگی با ارزش تر از یک روز آفتابی در عالم رویاست!(پیتر لسر)

شاید دانایان حق بیشتری داشته باشنداما قوی ترها هرگز....(جوزف جابرت)

بدون تاریکی ،نور مفهومی ندارد،باید شب را شناخت!(آلبر کانو)

بر آن چه دوست می داری نوری بتاب،اما سایه ا ش را به حال خود بگذار...(کریستین بوبن)

حقیقت به آیینه ای شکسته ،روی زمین می ماند ،که هر تکه ی کوچکش ؛تمام آسمان را منعکس می کند!(کریستین بوبن)

انسان دو سال نیاز دارد تا حرف زدن بیاموزد و پنجاه سال تا سکوت را!(ارنست همینگوی)

بهترین راه درک زندگی،جستجوی زیبایی ها در روزمرگی است.(فرانس کافکا)

تنها چیزی که با بخشیدن دو برابر می شود،خوشبختی است.(آلبرت سوئیتزر)

وقتی می توانی ببینی،نگاه کن!
وقتی می توانی نگاه کنی،رعایت کن!

دیشب،نمی دونم چرا نصفه شب از خواب پریدم،تنها چیزی را که دیدم سفیدی دیوار بود،البته تو منگی از خواب پریدن ،اول نفهمیدم دیواره و از اون جایی که تو تاریک-روشن دم صبح انتظار داشتم که خطوط مبهم اشیا را ببینم یه لحظه فکر کردم کور شدم مثل "مرد کور اولی" کتاب کوری " ژوزه ساراماگو"!کوری که سیاهی نمی بینه!همه چی را سفید می بینه!این جوری شد که تصمیم گرفتم،با اینکه دو،سه سالی هست که این کتابه را خوندم برم سراغ یادداشتایی که راجع به این کتاب نوشته بودم!

درون مایه ی این کتاب فساد و بی نظمی است.فسادی که در نتیجه ی رعایت نکردن نظم در جوامع بشری رخ میده،از نظر ژوزه ساراماگو بی نظمی در هر شکلی یه نوع فساده!آدمای کتاب کوری هم دارن عقوبت کاراشون را پس میدن!اون دختری که عینک دودی می زد،یا اون پیر مرده،که یک چشمش را با چشم بند می بست و یا دکتر چشم پزشک!این وسط ،بین این همه کور که کوریشون مسریه،فقط زن چشم پزشک،هست که کور نشده و مجبور میشه واسه اینکه با شوهرش بمونه،وانمود کنه کوره ولی از طرف دیگه بدون اینکه بقیه بفهمن،نقش راهنماشون را هم بازی کنه!....

یه چیز دیگه که تواین کتاب خیلی برام جالب بود ،این بود که آدما اسم نداشتن!!!ولی با این حال اصلا شخصیت ها را با هم اشتباه نمی گیری!خیلی جالبه،تو یه کتاب سیصد،چارصد صفحه ای با یه عالمه آدم مختلف!!!شخصیت ها به جای اسم، لقب یا عنوانی که نشون دهنده ی موقعیت شغلی یا اجتماعی و یا هر موقعیت خاص دیگه است، دارن!ساراماگو استاد استعاره است، شخصیت ها و اسم و رسم ومناسبت شغلی اونا را طوری انتخاب می کنه که چندین لایه معنا را در بطنشون خوابوندن!تازه اصلا هم عادت نداره از علائم سجاوندی استفاده کنه!

راستی تازگی ها هم کتاب "بینایی" از اون به فارسی ترجمه شده،که فرصت نشده بخونمش!

ساراماگو آثار خودش را با استفاده از اسطوره ها و حکایت های مذهبی مکتوب و باورهای شفاهی و خرافی می نویسه،ولی اون قدر به دل می شینه که حس نمی کنی یه نفر از اون ور دنیا ،به پرتغالی نوشتشون!مردی که یه بار تونسته نوبل بگیره!

حالا که فرصت داریم و می تونیم ببینیم ،بهتره همه چی را خوب نگاه کنیم و حق دیگران را هم به این خاطر که متوجه اش نیستن یا اصلا ازش خبر ندارن ...رعایت کنیم!